Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl
Polecamy:
 

 

Sztuka

 

Początki sztuki rosyjskiej

   Pierwsze stulecia n.e. cechował rozwój staroruskiej sztuki ludowej (drewniane budownictwo, rzeźba w kamieniu i drewnie). Rozkwit sztuki Rusi Kijowskiej przypada na X-XI w.: przyjęcie chrześcijaństwa (ok. 988) stworzyło możliwości ożywionych kontaktów z Bizancjum, Europą Zachodnią oraz ze Wschodem.
   Budowano liczne świątynie oparte na wzorcach bizantyjskich, ale noszące oryginalne, swoiste cechy lokalne, zaczęła się rozbudowa miast z nieodzowną twierdzą (Kremlem), wokół której mieścił się gród.
   Oprócz drewnianych wznoszono okazałe kamienne budowle (np. cerkiew Diesiatinna w Kijowie, ok. 990-996), założono sobór św. Sofii w Kijowie (1037), monumentalne świątynie powstawały w Czernihowie (sobór Spaso-Preobrażeński, XI w.), Nowogrodzie Wielkim (sobór św. Sofii, 1045-1052) i innych miastach Rusi.
   Wysoki kunszt cechuje freski, ikony i mozaikę tego okresu, a także ręcznie pisane księgi zdobione miniaturami (np. Ewangelia Ostromira, 1056-1057). Wraz z feudalnym rozdrobnieniem (feudalizm) państwa
(XI- II w.) ukształtowały się lokalne szkoły architektury i malarstwa (Halicz, Połock, Smoleńsk, Nowogród i inne).
   Na czołowej pozycji uplasowała się wkrótce szkoła nowogrodzka (cerkwie: Spas-Nieriedica, 1198, Błagowieszczeńska, 1180, Św. Georgija, 1180 - bogato zdobione freskami). Inne szkoły - pskowska i włodzimiersko-suzdalska - zapoczątkowały wznoszenie świątyń z białego kamienia, harmonijnie wpisanych w krajobraz (np. cerkiew Pokrowa nad Nerlą, 1165).

Sztuka XIV - XVI w.


   Najazd tataro-mongolski zahamował rozwój sztuki, ale już w XIV w. zaczęła się odradzać architektura w Nowogrodzie i Pskowie, a pod koniec XIV w. głównym ośrodkiem sztuki stała się Moskwa: w 1367 rozpoczęto tam budowę Kremla, część kremlowskich cerkwi zbudowano w początkach XV w. Okres ten wiąże się z twórczością malarską Teofana Greka i A. Rublowa (freski m.in. w soborze Błagowieszczeńskim na Kremlu, 1405, oraz liczne ikony). W 1555-1560 zbudowano cerkiew Wasyla Błogosławionego na Placu Czerwonym w Moskwie (architekci: Barma i Postnik).
   W malarstwie XVI w. oprócz ikon zaczęły pojawiać się miniatury o treści obyczajowej, a po wprowadzeniu sztuki drukarskiej - grawiury w drewnie wykorzystywane do ilustrowania książek (Ryciny z księgi Apostoł, 1564, przypuszczalnie autorstwa pierwszego drukarza I. Fiodorowa).

Sztuka XVII - XVIII w.

   XVII w. wniósł do sztuki przewagę tematyki świeckiej. Po zjednoczeniu Rosji z Ukrainą (1654) rozszerzyły się wzajemne oddziaływania sztuki rosyjskiej, sztuki Ukrainy, Białorusi oraz krajów zachodnich, a w malarstwie XVII w. główną rolę odgrywali mistrzowie Orużejnej Pałaty - ówczesnego centrum artystyczno-szkoleniowego.
   Reformy Piotra I miały olbrzymi wpływ na rozwój architektury i sztuki XVIII w., szczególny nacisk położono na budownictwo miejskie nowego stylu z udziałem wybitnych europejskich architektów (D. Trezzini, W.W. Rastrelli, K.I. Rossi i in.). W 1703 założono Sankt-Petersburg, zbudowany ściśle wg regularnych planów geometrycznych. Powstało szereg zespołów pałacowo-parkowych w stylu zachodnim (Peterhof, Carskie Sioło i in.).
   W 2. połowie XVIII w. oszczędność form architektonicznych zastąpiono stylem dekoracyjnym - tzw. rosyjskim barokiem, W.W. Rastrelli zbudował Wielki Pałac w Peterhofie (1747-1752), Klasztor Smolny (1748-1754) i Pałac Zimowy (1754-1762) w Petersburgu. W 1757 otwarto w Petersburgu Akademię Sztuki, która przejęła rolę głównego ośrodka szkolenia kadry artystycznej, równocześnie założono kilka pierwszych galerii sztuki, m.in. w Ermitażu, któremu od 1852 nadano rangę muzeum państwowego.
   W architekturze końca XVIII w. naczelnym kierunkiem był rosyjski klasycyzm, do najwybitniejszych jego przedstawicieli zaliczają się m.in.: I.J. Starow (Pałac Taurydzki w Petersburgu, 1783-1789), G. Quarenghi (Teatr Ermitaż w Petersburgu, 1783-1787, Pałac Aleksandryjski w Carskim Siole, 1792-1796). Najbardziej okazałym przykładem ostatniego etapu klasycyzmu był sobór Św. Izaaka w Petersburgu (1818-1858) A.A. Montferranda.

XIX w. w sztuce rosyjskiej

   W malarstwie 1. połowie XIX w. wyraźnie zaznaczył się proces demokratyzacji sztuki, jej zbliżania się do życia codziennego. Ważną rolę odgrywał portret psychologiczny (O.A. Kiprienski, W.A. Tropinin, A.G. Wenecjanow), rozwijało się także malarstwo historyczne (A.A. Iwanow).
   W 2. połowie XIX w. kierunek realistyczny zaczął dominować zwłaszcza w malarstwie, a twórczość czołowych przedstawicieli tego okresu (W.G. Pierow, N.M. Prianisznikow, N.W. Niewriew) odzwierciedlała postępowe idee. W 1870 powstało stowarzyszenie tzw. pieriedwiżników, organizujące ruchome wystawy w różnych regionach Rosji. Wśród malarzy rozgłos zdobyli zwłaszcza: N.N. Gay, I.N. Kramskoj, W.W. Wierieszczagin, W.M. Wasniecow. Powstały pierwsze wielkie prace I.J. Riepina, np. Burłacy na Wołdze (1870-1873). Wybitne osiągnięcia mieli pejzażyści, m.in.: A.K. Sawrasow, I.I. Szyszkin, A.I. Kuindżi. `
   W dziedzinie rzeźby sławę zdobyli: A.A. Antokolski, W.A. Bieklemiszew i in.:, olbrzymią rolę w rozwoju sztuki rosyjskiej XIX w. odegrała działalność P.M. Trietjakowa, który założył w 1856 w Moskwie muzeum sztuki, nazwane później Galerią Tretiakowską. W 1895 powstało w Petersburgu Muzeum Rosyjskie, ulokowane od 1898 w Pałacu Michajłowskim (architekt K.I. Rossi, 1819-1825).

Koniec XIX i początek XX w. w sztuce rosyjskiej

   Przełom XIX-XX w. charakteryzował się występowaniem licznych nowych prądów, wyraźnie  zaznaczyły się wpływy symbolizmu oraz impresjonizmu, zwłaszcza w twórczości artystów z grupy Mir Iskusstwa (1898-1924): A.N. Benois, K.A. Somowa, L.S. Baksta, K.A. Korowina, sławę zdobył autor symbolistycznych dzieł malarskich i rzeźbiarskich M.A. Wrubel (np. Demon, 1890, freski w Kiriłłowskiej cerkwi w Kijowie, 1884-1890).
   Jednym z najwybitniejszych malarzy tego okresu był W.A. Sierow, autor pejzaży, portretów psychologicznych i wielkich kompozycji historycznych (np. Dziewczynka z brzoskwiniami, 1887). W rzeźbie wpływy impresjonizmu zaznaczyły się w dziełach P.P. Trubieckoja i S.T. Konionkowa, na architekturę z przełomu stuleci znaczny wpływ wywarła secesja.
  Okres rewolucji 1917 i lata wojny domowej przyniosły ostre konflikty rozmaitych ugrupowań o przeciwstawnych tendencjach. Za pomocą oficjalnych instytucji toczono walkę z "formalizmem i naturalizmem" awangardy (K. Malewicz, W.J. Tatlin i inni), realizowano z inicjatywy W.I. Lenina program tzw. monumentalnej propagandy.
   Szczególny rozmach cechował wszelkie rodzaje sztuki agitacyjnej (Plakat, Karykatura, Okna ROSTA itp.). W latach 20. i 30. popularne było malarstwo batalistyczne oraz przemysłowe (M.B. Griekow, I.I. Brodski, A.M. Gierasimow), alegoria i patetyczna romantyka okresu przemian znalazły wyraz w twórczości K.S. Pietrowa-Wodkina (np. Śmierć komisarza, 1928), rzeźba obfitowała w projekty pomników oraz popiersia działaczy rewolucji.
   Na tle pompatycznej sztuki tego okresu zachował swoją świeżość liryczny pejzaż A.A. Ryłowa, K.F. Juona, N.P. Krymowa. W architekturze miejskiej pojawiły się wyraźne cechy konstruktywizmu i funkcjonalizmu. W 1934 powstała Akademia Architektury ZSRR (istniała do 1955). W latach II wojny światowej na pierwsze miejsce wysunęła się grafika (plakat, rysunek - W.B. Koriecki, Okna TASS, Kukryniksy).

Realizm socjalistyczny w sztuce rosyjskiej

   Cykle obrazów patriotycznych stworzyli malarze: D.A. Szmarinow, A.A. Płastow, A.I. Łaktionow. Lata powojenne, upływające pod znakiem dominacji zasad realizmu socjalistycznego w sztuce, charakteryzowały się przewagą malarstwa portretowego (portrety działaczy, bohaterów wojny, przodowników pracy) i innych płócien idealizujących komunistyczną rzeczywistość.
   Architektura, korzystając z nowoczesnych osiągnięć techniki budownictwa użytkowego, przeszła do projektowania nowego typu kompleksów miejskich (blokowa zabudowa miast), w Moskwie powstało 7 wysokościowych gmachów w stylu eklektycznym, a także olbrzymi kompleks uniwersytetu na Wzgórzach Leninowskich.
   Zwalczanie abstrakcjonizmu, surrealizmu, taszyzmu przybrało postać kampanii politycznej - tępiono zarówno wpływy sztuki zachodniej, jak i odważniejsze poczynania rosyjskich twórców, toteż wielu utalentowanych artystów wyemigrowało na Zachód, odnosząc tam sukcesy.
Sztuka współczesna
Radykalne przemiany polityczne lat 80. i 90. pozwoliły na większą swobodę wypowiedzi artystycznej, choć brak mecenatu państwowego ogranicza możliwości rozwoju sztuki.
   Zwraca się uwagę na odbudowę zabytków (np. zrekonstruowano zburzoną w latach 30. cerkiew Chrystusa Zbawiciela w Moskwie), powstają też nowe pomniki: 50-lecia zwycięstwa nad faszyzmem na Górze Pokłonnej w Moskwie (Z. Cereteli, 1995), ofiar GUŁAG-u w Magadanie (E. Nieizwiestnyj, 1996).

www.portalwiedzy.onet.pl

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.